Cf29-7iXIAIi_uq

Siz “ağ mühasibatlıqla” işləməyə çalışırsınız? Artıq zamanı gəlir

 

in Azerbaijani

Azərbaycanda bu ilin 1-ci kvartalında cəmi 34 vergi yoxlaması keçirilmişdir. Bunu Azərbaycan Prezidenti Nazirlər Kabinetinin 9 aprel 2016-cı ildə keçirilən iclasında bəyan etmişdir. Bu rəqəm çox şeyi deyir. Ən əsası isə belə görünür, vergi yoxlamaları ölkə Prezidentinin birbaşa nəzarətindədir. 

Son vaxtlar dövlət orqanları üzərində nəzarətin güclənməsi Azərbaycanda biznes mühitinin daha da yaxşılaşmasına gətirib çıxarmışdır. Bizim müşahidələrimiz bunu tam təsdiq edir. Biz bunları demək olar ki, gündəlik praktikadan keçiririk.

Təəssüf ki, ötən illərdə mövcud olan şərait Azərbaycan şirkətləri arasında “qara mühasibatlığın” yaranmasına səbəb olmuşdur. Bunun üçün biznesləri qınamaq düzgün olmazdı, çünki onlar sadəcə mövcud şəraitdə fəaliyyət göstərməli olurlar. Ancaq son zamanlar cənab Prezidentin səyləri ilə görülən tədbirlər getdikcə yerli şikətlərə “ağ mühasibatlıq”la işləməyə şərait yaradır. Düzdür, bu məsələ hələ də tam olaraq öz həllini tapmamışdır, biznes ictimaiyyəti bir sıra qurumlardan daha əməli tədbirlər gözləyir. Ancaq müasir tendensiyanı nəzərə alaraq hesab edirik ki, bizneslər tərəfindən “ağlaşdırma” istiqamətində səmərəli tədbirlərin görülməsinin vaxtı gəlib çatıbdır.

Korporativ Strukturlaşdırma

Bizim hüquq şirkəti bu məsələ barədə uzun müddətdir ki, araşdırma aparır və iş adamları ilə müzakirə edir. Hüquqşünas olaraq bizim bizneslərə gətirə biləcəyimiz dəyər, bir sıra məsələlərlə yanaşı, korrporativ strukturlaşdırma ilə bağlıdır. Bu struktur elə qurulmalıdır ki, maliyyə nöqteyi- nəzərdən səmərəli olsun. Mümkün qədər çalışmaq lazımdır ki, əlavə vergi yükünün yaranmasına və ya vergi optimallaşdırmasına nail olunsun. Həmçinin strukturlaşdırma zamanı əlavə xərcləri aradan qaldırmaq və sinerjiyə nail olmaq mümkündür (konkret haldan asılı olaraq).

Digər mühüm məsələlərdən biri idarəçiliyin daha səmərəli olmasının təmin edilməsidir. Bu zaman hansı vəzifənin kim tərəfindən yerinə yetirilməsi, holdinqə daxil olan şirkətlər arasında istər maliyyə, istərsə də hüquqi əlaqənin qurulması, subordinasiya və sair kimi məsələlər meydana çıxır.

Gömrük

Gömrük orqanlarında bir çox məsələlər öz həllini tapmaqdadır. Bununla belə bir mühüm məsələni nəzərə almaq zəruridir. Əvvəla, bizim müşahidələrimiz göstərir ki, ötən illərdən fərqli olaraq hazırda yaranan problemlərin əksəriyyəti (hamısı deyil) “pərakəndə” xarakter daşıyır (sistemli deyildir). Əgər əvvəllər gömrük orqanı qeyri-rəsmiliyi sistemli olaraq tətbiq edirdisə, hazırda onun bəzi qurumları konkret şəraitdən istifadə etməyə çalışırlar. Xalq dili ilə desək “kimi xamlaya bildi, xamladı”.

Digər bir məsələ idxal zamanı gömrük rüsumları ilə bağlıdır. Nədənsə demək olar bütün növ mal və məhsullar idxal edənlər elə düşünürlər ki, onlar 36% idaxal ödənişləri etməlidirlər. Bu maksimum məbləğdir, və idxal rüsumu bundan az da ola bilər. Bu idaxal edilən konkret mal və ya məhsuldan asılıdır.

Ümumi desək, aksiz mallarını nəzərə almadan, idxal ödənişlərinə 3 cür ödəniş daxildir: (i) əlavə dəyər vergisi (ƏDV), (ii) gömrük idxal rüsumu və (iii) rəsmiləşdirmə haqqı. ƏDV-nin dərəcəsi 18%-dir. Bəzi mallar ƏDV-dən azaddırlar. Rəsmiləşdirmə haqqı idxal edilən malların həcmindən asılı olaraq dəyişir, ancaq maksimal həddi təqribən 275 manatdır.

Əsas problem gömrük idxal rüsumu ilə bağlıdır. Gömrük idxal rüsumunun dərəcəsi konkret mal və ya məhsuldan asılı olaraq 0%, 5%, 10% və 15% ola bilər. Həmin geniş yayılan 36% ödəniş onu ehtimal edir ki, idxal olunan mala 15% gömrük idxal rüsumu tətbiq edilir.

Konkret malı və ya məhsulu idxal edərkən ona tətbiq edilən rüsum dərəcəsini onlayn yoxlamağınızı məsləhət görərdik. Bu linkə http://c2b.customs.gov.az/tnved_public.aspx daxil olun. Malın Ümumdünya Gömrük Təşkilatının Harmonizə Sisteminə uyğun olan malın nömrəsini daxil edin. Konkret məhsulun növünü seçkdikdən sonra həmin səhifədə “Gömrük ödənişləri” qrafasının üzərindən tıklayın. Bu sizə gömrük rüsumunun dərəcəsini göstərəcəkdir.

Bu rüsumlar Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunmuşdur. Hər hansı sual və ya problem yarandığı halda həmin Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarlarına müraciət etmək olar.

Vergi

Bir çox vergi məsələləri hələ də öz həllini gözləyir, ancaq hələlik optimistik baxmaq olar. ƏDV-nin geniş biznes ictimaiyyəti tərəfindən ödənilməsi məsələsi hələ də gündəmdədir. Burada əlbəttə ki, vergi orqanları tərəfindən bu sahədə qanunvericiliyin bərabərlik prinsipinə uyğun olaraq tətbiqi önəmli məsələdir. İstənilən şəraitdə, sahibkarlar tərəfindən bu işlərin səhmana salınması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bəzi hallarda, misal üçün, holdinqə daxil olan şirkətlərin sadələşdirilmiş əsaslarla işləməsi daha sərfəli ola bilərsə də, ancaq tez-tez unudulan məqam odur ki, ƏDV-nin ödənilməsi bəzi hallarda daha sərfəli ola bilər.

Əgər sahibkar onsuz da idxal zamanı 18% vergi ödəyirsə, bu məbləğ ya əvəzləşdirilməli (qeyri-sadələşdirilmiş vergi ödəyəcisi), yaxud sahibkarın xərcinə daxil olmalıdır (sadələşdirilmiş olan zaman). Aşağıdakı bu maraqlı misala nəzər yetirin:

 
 

Sadələşdirilmiş vergi olan hallarda: 

Siz mal idxal edirsiniz, onun dəyəri 800 manatdır. Siz həmişə həmin malı 1100 manata satmısınız, yəni marja 300 manat olubdur. İdxal edən zaman 18% ƏDV ödəyirsiniz – 800 x 0.18 = 144. Siz bu məbləği hər bir halda ödəmiş olursunuz.

Sizin ümumi xərcləriniz olur 800 + 144 = 944. Nəticədə sizin vergidən əvvəl qazancınız 1100 – 944 = 156 manat. Fərz edək ki, 156 manat marja sizə yenə də xeyir gətirir. Siz sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olduğunuz halda, siz 6% vergi ödəyirsiniz. Nəticədə siz 90 manat qazanmış oldunuz – yəni, 1100 – 800 – 144 – (1100 x 0.6) = 90.

 

Adi (sadələşdirilmiş olmayan) vergi olan hallarda:

Ancaq siz sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olmasanız və fərz edək ki, bu malı siz 1100 manata satmaq əvəzinə onu 932.20 manata satırsınız. Bu zaman alan şəxs sizə 932 + (932 x 0.18) ödəyir, əlavə olaraq 167.8 manat ƏDV ödəyir. Alan şəxs isə əvvəl sadələşdirilmiş vergi halında olduğu kimi malı 1100 manata almış olur.

Bu zaman sizin vergidən əvvəl gəliriniz 932 – 800 = 132 manat olur.

Xalis gəlirdən 20% vergi tutlduqdan sonra sizin xalis gəliriniz 132 – (132 x 0.2) = 107.4 manat olur.

Nəticədə siz həm ƏDV ödəmiş olur, həm də daha çox gəlir əldə etmiş olursunuz.

Bu misalda göstərilən rəqəmlər sadəcə nümunə məqsədi daşıyır. Əgər onlar sizə az gəlirsə, hər bir rəqəmin arxasına, misal üçün, 3 “0” (yəni ...000) əlavə edin.

 
 

Digər tez-tez problemli kimi görünən məsələ əmək müqavilələrindən irəli gələn vergilərin ödənilməsidir. Çoxları razılaşar ki, Azərbaycanda bir işçi üçün ödənilən məcburi ödənişləri – yəni vergilər və sosial ödənişlər – bazar şəraitinə uyğun deyil və həddən artıq çoxdur. Bu məsələnin asan həlli olmasa da, yenə də bir sıra faktorları nəzərə almaq olar. Misal üçün, elə işçilər ola bilər ki, onların işi daimi xarakter daşımaya bilər. Üstəlik belə işçilərə ödənilən məbləğlər onları fəaliyyətinin nəticəsində asılı ola bilər. Misal üçün, satış və marketinqlə məşğul olan işçilərin həm iş saatları, həm də onlara ödənişlər dəyişkən ola bilər. Bu cür işçiləri xidmət müqaviləsi əsasında işə cəlb etmək olar. Əlbəttə bu cür müqavilələrin qanuni olması üçün müvafiq iqtisadi əsas (və ya, İngilis dilindən tərcümə etsək “iqtisadi tərkib” – economic substance) olmalıdır, əks halda onlar sadəcə vergidən yayınmaq cəhdi olar. Vergi məsələlərində, əlbəttə ki, əsası qeyri-rəsmi vergi inzibatçılığının aradan qaldırılmasıdır. Xüsusən, vergi ödəyiciləri tərəfindən xərclərin lazımi qaydada rəsmiləşdirilməsi məsələsi durur. Bu da sırf vergi orqanlarından asılı olan məsələdir, çünki burada problem sistematik xarakter daşıyır. Biz bu məsələnin tezliklə həll olunacağına ümid edirik. Həll olunduğu təqdirdə, yəgin biz Vergilər Nazirliyinin rəhbərliyinə dərin minnətdarlığımızı bildirən və onları tərifləyən birinci insanlar olacağıq.

Yekun

Bir sıra çətinliklərə baxmayaraq biz xüsusən yerli biznesləri “ağ” işləməyə həvəsləndirmək istərdik. Orta və uzun müddətli perspektivdə, bunun çox müsbət nəticələrinin meydana çıxacağına əminik.

 
CfQh0hTVAAAfDbO

I will “sue” you in arbitration court…

 

In this short note we address some of the issues a party to cross-border agreement might consider when drafting a dispute resolution clause.


Arbitration is not a court

International arbitration has been around for quite some time, but at times it strikes us odd how business people and even lawyers misunderstand some of arbitration’s basic concepts.

It goes without saying, arbitration is not a “court” and it does not have a permanent location, unless parties choose one or it is set by default under certain rules.  We say this because in agreements we see reference to “arbitration court”.  If we can understand that arbitration is not a “court” (at least in the sense we have all used to it), that would certainly open a way for us to understand the flexible and contract nature of this dispute resolution mechanism.

In our practice the confusion between arbitration and court have led to negative consequences (“negative” depends on a party’s position).  One is being uncertain whether you want your dispute being handled via arbitration or in court.  The 1958 New York Arbitration Convention says that a court, when looking at a claim, must refer the dispute to arbitration, if the parties have agreed on arbitration, provided, among other things, the agreement is not “inoperative or incapable of being performed”.  A lot depends on local laws and court practices, but if a party confuses the court as to the exact choice of dispute resolution mechanism (arbitration vs court), the court might as well just consider arbitration agreement useless.

Location of Dispute Resolution

Obviously, parties can agree on the place of arbitration – that is the physical location where hearings would take place, or jurisdiction of foreign court.  To be sure, many jurisdictions allow parties to agree on jurisdiction of foreign courts in cross-border transactions.  For instance, in a contract between a party from Azerbaijan and UK, parties may agree to submit their disputes to jurisdiction of Azerbaijani courts.

Often the issue comes up as to where dispute resolution would take place.  There are number of factors (and not just one) parties must consider before they choose the dispute resolution venue.  A UK company might think English courts are more effective, and therefore, they better choose English courts.  Alternatively, arbitration is better than courts in Azerbaijan, so better choose arbitration in London.  But these are not always effective for a company.

We believe, at least in the context of Azerbaijan, in cases where the amount of dispute is less likely be significant, it is better to choose jurisdiction of courts where would-be defendant’s (respondent’s) assets are.  It is usually much cheaper and more effective to enforce court decision against the defendant’s assets.   This is partly because after a plaintiff obtains a court decision (or decision of a foreign arbiter), that decision must be enforced.  In some countries enforcement of foreign court judgments or even arbitral awards could be a complicated and expensive process.

Arbitration is usually not cheap, so you want to go for arbitration in cases where amount of claim is likely be significant.

 
Foto: Abbas Atilay

Azerbaijan’s Regulations on Agriculture: What Foreign Companies Need to Know

A summary of Azerbaijan's laws and regulations on agriculture. Useful to those foreign companies interested in investing in agriculture-related business in Azerbaijan.

 

Over the years, the government of Azerbaijan has been keeping special attention on agriculture. In particular, most small government loans, which are issued through National Fund for Support of Entrepreneurship, have been issued to agro businesses. The government owned “Agrolizinq” OJSC leases agriculture related equipment to agro businesses on preferential terms. Further, the President of Azerbaijan declared the year of 2015 the Year of Agriculture.

The Ministry of Agriculture of Azerbaijan is the main regulatory body. It forms and implements the state policy in agriculture. It includes national and regional programs, social sectors, rural infrastructure, land reclamation, water economy, irrigation, research programs in plant growing and cattle-implementation, veterinary services, product processing, sustainability in biological diversity, realization of unified scientific policy in agriculture etc. The Ministry registers of veterinary drugs and other medications.

The primary crops produced in Azerbaijan are grapes, cotton, tobacco, citrus fruits and vegetables. Livestock, wheat, rice, dairy products, wine and alcohol also make up a considerable part of farm products.

Land Regulations

In Azerbaijan land had been privatized in 1996 with the adoption of the Law On Land Reforms, dated July 16, 1996. The Parliament adopted new Land Code in 1999. Following are some of the key principles of land ownership and use in Azerbaijan:

- In terms of ownership land can be government owned, municipality owned or privately owned. Most agricultural land either municipality owned or privately owned. From time to time municipalities auction sale or leasing of agricultural land through organized auctions.

- Foreign persons (individuals or legal entities) may not own land in Azerbaijan. They may either lease land or own it indirectly through a local legal person – i.e., they can be a shareholder in a local legal person, which owns the land.

- Land are categorized based on their designation of use. There are, for instance, land for industrial use and residential use. There are also land for agriculture use. Only the Cabinet of Ministers of Azerbaijan may change the land designation. Generally, changing designation of a land is a long and cumbersome process, unless the project has the government backing.
Tax benefits

Natural persons’ income derived directly from production of agricultural products is free from income tax (Section 102.1.11 of the Tax Code). Starting from January 1, 2014 and for the period of 5 years from then profit of companies from activities in agricultural production is exempt from profit tax (Section 106.1.14 of the Tax Code).

Legal and physical persons, who are eligible for simplified tax are exempt from tax – i.e., they are except from simplified tax (Section 219.1.7 of the Tax Code). These taxpayers are also exempt from VAT from trading in agricultural products, and the property tax from property that they use for agricultural production (Sections 164.1.18 and 199.9 of the Tax Code). This exception is effective for five years starting from January 2014.

The land tax for agricultural land is calculated as 0.06 AZN for 1 conditional point. Conditional points are determined by the Ministry of Agriculture by administrative regions taking into account the allocation, geographical location and quality of agricultural lands (Section 206 of the Tax Code)

Insurance

In 2002 the government adopted the Law On Incentivizing Insurance in Agriculture to boost development of insurance in agriculture sector. The Law aims to cover (i) agricultural plant products that are not genetically modified, (ii) agricultural livestock, domestic birds, wild animals with fur, bee families, (iii) buildings, equipment, devices, vehicles for use in agriculture etc. These are to be insured from natural catastrophes, such as fire, hail, flood, storm, frost, thunderstorm, earthquake, landslide, drought in arid lands. Non-genetically modified agricultural products, agricultural livestock, domestic birds, rabbits, wild animals with fur, bee families are to be insured from expansion or attack of harmful pests, epidemics. Buildings equipment, devices, vehicles of agricultural allocation are to be insured from accidents.

If the insured procures insurance for the property but does not use the insurance amount during three consecutive years, the insured is entitled to discount of 10% for the fourth year, 20% for the fifth year, and 30 % for each subsequent years after that.

The insurance amount is 70% of the product value of (i) group, 80% of the product value of (ii) group, and full value of property of (iii) group.